Eenzaam is meer dan alleen zijn

Door Peter Persyn op 20 november 2018

Belangrijke problematieken bij ouderen zijn de vereenzaming[1] en sociaal isolement[2]. Uit onderzoek[3] blijkt dat 11% van onze senioren ‘zich alleen’ voelen. De N-VA wil met een tweesporenbeleid van detectie en ondersteuning een antwoord bieden op deze problematieken. Eenzaamheid is vaak geen vrije keuze, eenzaamheid doorbreken wel.

Eenzaamheid en sociaal isolement hebben een bewezen negatieve invloed op de gezondheid en de levenskwaliteit. Dat leidt dat ouderen die ermee kampen sneller een beroep doen op professionele hulp en zich vaker terugtrekken uit het sociale leven. Uiteraard zijn er ook ouderen die liever op zichzelf zijn. Die keuze respecteren we. Maar we willen ouderen wel op de hoogte brengen van mogelijkheden om eenzaamheid te doorbreken.

 

Het detecteren van eenzaamheid, ook bij ouderen is niet evident. Niet alleen professionele hulpverleners, zoals thuisverplegers en huisartsen, maar ook buurtbewoners en mantelzorgers kunnen aanvoelen of vaststellen dat iemand eenzaam is. Alleen weten zij vaak niet goed hoe daarmee om te gaan of waar het te melden. Een meldingspunt in de gemeente of wijk kan daaraan tegemoetkomen.

 

Het signaleren van eenzaamheid is één zaak, de opvolging en ondersteuning een andere. Gemeenten kunnen zelf aan de slag gaan door – samen met beroepskrachten, vrijwilligers en mantelzorgers – een gezamenlijke visie te ontwikkelen. Alles start bij een goede registratie van vereenzaamden en de achterliggende oorzaken. Enkel op die manier krijgen we zicht op en beter inzicht in de problematiek. Vervolgens moet een passende aanpak bepaald worden. Die sluit het best zo goed mogelijk aan bij de oorzaken van de eenzaamheidsgevoelens. Ondersteuning is niet altijd nodig: soms wil de oudere niets aan zijn of haar situatie veranderen. Voor de oudere die wel ondersteuning wenst kan deze bestaan in het verbeteren van de kwantiteit en/of kwaliteit van de sociale contacten, het bijstellen van de verwachtingen en behoeften ten opzichte van relaties, maar ook het leren omgaan met de gevoelens van eenzaamheid.

 

Het is belangrijk dat er een registratie en uitwisseling komt tussen gemeenten en steden over goede praktijkvoorbeelden die vereenzaming en sociaal isolement doorbreken.  Een interessant project voor lokale overheden is het opzetten van een vrijwilligerssysteem, waarbij de vrijwilligers langsgaan bij de senioren en hen tijdens een verkennende babbel op de hoogte brengen van het aanbod binnen de gemeente. De oudere die graag nog een bezoekje krijgt, kan dat aangeven. Het is aan de lokale overheid om te zorgen voor het aantrekken en opleiden van de vrijwilligers en daarna de werking in hun handen te geven.

 

[1] Eenzaamheid is iets subjectiefs: het is het ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde sociale relaties.

[2] Sociaal isolement is een objectief criterium op basis van de omvang van iemands sociaal netwerk;

[3] Bron: EU-SILC

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is