Mantelzorgers moeten we koesteren

Door Peter Persyn op 8 januari 2015, over deze onderwerpen: Ondersteuning van mantelzorgers

Er bestaat in Vlaanderen al langer een breed maatschappelijk draagvlak om zieken, ouderen en mensen met een beperking thuis te verzorgen, eerder dan automatisch voor een instelling te kiezen.

“In de thuiszorg is de mantelzorger gewoon weg onmisbaar”, weet Vlaams Parlementslid Peter Persyn. “De mantelzorger staat voor korte of voor lange tijd in voor de ‘informele’ zorg voor een direc te naaste. Dat kan een partner, een familielid, een buur of kennis zijn.” Mantelzorg doet men op basis van vrijwilligheid. De prestaties worden niet bezoldigd. In Vlaanderen alleen zijn er naar schatting 600 000 mantelzorgers. Eén op de tien Vlamingen zet zich op deze manier dus in voor een naaste. Mantelzorg vertegenwoordigt 80 procent van de thuiszorg. De overige 20 procent wordt verstrekt door beroepskrachten.

“Toch lijkt het soms alsof we het belang van de mantelzorger snel vergeten”, betreurt Persyn. “Uit een recente Europese studie blijkt dat in dit land meer dan één op de vier mantelzorgers mentaal of lichamelijk wordt overbelast terwijl ze voor een zwaar zieke naaste zorgen. Daardoor worden de mantelzorgers zelf vaker ziek, lopen ze meer risico om hun werk te verliezen en lopen ze een groter risico om vroeger te overlijden.” Dat geldt zeker voor de zogenaamde ‘sandwichgeneratie’: de generatie die zorgt voor ouder wordende ouders, die vaak zelf nog beroepsactief is en tegelijk ook bijspringt voor eigen kinderen en kleinkinderen. Vaak gaat het om vrouwen. “Er zijn gelukkig wel stappen in de goede richting”, zegt Persyn. “Sinds eind jaren 90 worden verenigingen voor mantelzorgers erkend. Deze verenigingen ondersteunen gebruikers en mantelzorgers met informatie, documentatie en doorverwijzing. Ze organiseren activiteiten zodat mantelzorgers hun verhaal bij elkaar kwijt kunnen en ervaringen uitwisselen. De laatste jaren zien ook tal van initiatieven voor zogenaamde ‘respijtzorg’ het licht: initiatieven die mogelijk maken dat mantelzorgers eventjes op adem kunnen komen terwijl er goed voor hun naaste wordt gezorgd in centra voor dagverzorging en dagopvang, centra voor kortverblijf of door oppashulp.

Er is ook de Vlaamse zorgpremie die niet-medische kosten voor langdurig zieken terugbetaalt en in vele gemeenten wordt een mantelzorgpremie toegekend.” Desondanks krijgen vele mantelzorgers het moeilijk en overschrijden ze uiteindelijk hun eigen grenzen. “Er is dringend nood aan meer ondersteuning. Het gaat daarbij niet in de eerste plaats om financiële steun, maar vooral om meer begeleiding, ondersteuning en erkenning van de mantelzorgers”, aldus Persyn. “

Daarnaast moet ook het reeds bestaande aanbod beter in kaart worden gebracht.” De nieuwe Vlaamse Regering maakt boven dien extra middelen vrij voor thuiszorg en mantelzorg. Naast de verhoging van het budget voor de gezinszorg, gaat het over de zogenaamde ‘persoonsvolgende financiering’ (PVF) waarvoor N-VA-parlementsleden Helga Stevens en Lies Jans in de vorige legislatuur ijverden en waarmee personen met een beperking de regie van hun leven zelf in handen kunnen nemen of houden.

En tot slot is er de nieuwe Vlaamse Sociale Bescherming (VSB). Die zal op termijn als een echte sociale verzekering fungeren en de rechten van mantelzorgers vrijwaren, bijvoorbeeld via de opbouw of minstens het behoud van hun rechten op pensioen en op een afdoende ziekteverzekering. 

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is